භික්ෂූන් වන අපිට, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා පස්සය ළඟ නවතින්න කියලා. ඒ නිසාම භික්ෂුවත් පස්සය ළඟ නැවතිලයි සිටින්නේ, ඒ නිසාම, පසළොස්වක සඳ එළියේ සුන්දරත්වය ගැන විතර්ක භික්ෂුව තුළ සකස් වෙන්නේ නැහැ. තව මොහොතකින්, මේ සුන්දර පසළොස්වක සඳ කළු වළාවකින් වැසී ගියොත්, පරිසරයේ සියලූම චමත්කාරයන් වෙනස්වෙලා යාවි. සුන්දර පසළොස්වක සඳ එළියේ වෙනස් වීම හෙවත් ආදීනව සංඥාව, දක්ෂයකුට පුළුවන්, ප්රහාන සංඥාව, විරාග සංඥාව, හරහා නිරෝධ සංඥාව දෙසටම ශක්තිමත් කොටගන්න.
පරිසරය තුළ මොනතරම් නම්, අවබෝධය ශක්තිමත් කොට දෙන විදර්ශනාමය කමටහන් තිබෙනවාද ඒ වගේමයි, පරිසරය තුළ මොනතරම් නම් සිත බැඳී යන, ආශ්වාදයක් තිබෙනවාද? පරිසරයේ ආශ්වාදය විදර්ශනාත්මක කමටහන් බවට පත්කොට දෙන්නේ, අපි තුළ සකස්කොටගත්, ඉන්ද්රිය සංවර ශීලයයි. ඉන්ද්රිය සංවරශීලය දුර්වල වුණ තැනදී මෙවැනි සුන්දර රාති්රයකදී අපි සොයන්නේ මත් වතුර, විනෝදය, කායික මානසික ආස්වාදයයි. එකම කැළය, එකම සඳ එළිය, එකම චමත්කාරය, තෘෂ්ණාව විසින් සංස්කාරත්, විදර්ශනාව විසින් සංස්කාර නිරෝධයත් මතුකොට දෙනවා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, වළාකුළු මීදුම, දුහුවිල්ල සහ රාහු අසුරේද්රයාගේ බලපෑම් නිසා සඳ ආලෝකය නොදී අඳුරු වෙන්න පුළුවන්ය කියලා. මේ සුන්දර පසළොස්වක පොහොය සඳ මේ රාති්රයේ ආලෝකවත්ව බැබලූනත්, අනාගතයේ යම් දවසක පසළොස්වක පොහොය දින රාති්රයේ අඳුරේම ගිලී තිබෙන්න පුළුවන්. භික්ෂුව මේ ආදීනවය නුවනින් දකින්නේ, සුන්දර චමත්කාරජනක, පසළොස්වක සඳ එළියේ ආලෝකය ලබමින්මයි.
වයස අවුරුදු පනස්පහේ සීමාව පසුකොට පැවිදි උපසම්පදාව ලැබූ ස්වාමින් වහන්සේනමක්, භික්ෂුවට ප්රකාශ කරනවා, මගේ සිත හරිම චංචලයි, භාවනාවක් කිරීමට සිත නැමෙන්නේම නැහැ. සිත නිශ්චල කරගන්න මට තේරෙන්නේම නැහැ. මගේ සිත මගේ ගිහි ජීවිතයේ අනියම් බිරිඳ කෙරෙහි මනසින් ආශ්වාදයට බැඳෙනවාය කියලා. භික්ෂුව එම ස්වාමින් වහන්සේගෙන් විමසුවා, ගිහි ජීවිතයේ නිත්යානුකූල බිරිඳ කෙරෙහි, සිත විසිරෙන්නේ නැති ද කියලා උන්වහන්සේ කියනවා නැහැය කියලා, තද ස්වභාවයෙන් යුත් පඨවි ධාතුව, ආශ්වාදයෙන් ගත්ත තැනදී අකුසලයට අදාළ, සංස්කාර ගොන්නක, එම ස්වාමින් වහන්සේ පැටලිලා.
භික්ෂුව එම ස්වාමින් වහන්සේට අවවාද කළේ තද ස්වභාවයෙන් යුත් පඨවි ධාතුව, මෙලෙක් ස්වභාවයෙන් යුත් ආපෝ ධාතුව, උණුසුම් ස්වභාවයෙන් යුත් තේජෝ ධාතුව, පිම්බුන ස්වභාවයෙන් යුත් වායෝ ධාතුවේ, ආශ්වාදයට බැඳෙන්න එපා කියලා. පිංවත් ඔබ සතර මහා ධාතුව සතුටින්, සැපයක් කොට පිළිගත්තොත් ඔබ ඒ පිළිගන්නේ දුකක්ය කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා එම නිසා ඔබවහන්සේට අරමුණු වන කාන්තා රූපය, කායානුපස්සනාවෙන් දකින්න. එම කාන්තා රූපය මළ කදක්, අට්ඨික සංඥාවක්, දෙතිස් කුණපයක්, මුත්රා, අශුචි, සැරව, කළගෙඩියක් ලෙස දකින්නය කියලා. එවිට එම ස්වාමින් වහන්සේ භික්ෂුවගෙන් ඇසුවා සිතේ අනිත්යභාවය දැකලා සිත සන්සුන් කරගන්න බැරිද කියලා. රාගය වැඩෙන සිතක්, රාගය තුළ බැසගන්න සිතක්, චිත්තානුපස්සනාවෙන් පළමු පියවරේදීම, සංවරකර ගන්න ගියොත්, එය හරියට රබර් බෝලයක්, වතුරේ ඔබාගෙන ඉන්නවා වගේ වැඩක්, රබර් බෝලය අතහැරිය ගමන්, නැවත උඩට මතුවෙනවා. එම නිසා රාග සිතක්, සංවරකොට ගැනීමට මුල්වෙන්න ඕනේ, කායානුපස්සනාවයි කියලා එම ස්වාමින් වහන්සේට භික්ෂුව අවවාද කළා. රාගයෙන් බැඳී යන කාන්තා රූපය, කායානුපස්සනාවෙන් දැකීමේදී, සකස්වෙන විදර්ශනාවට අදාළ නොවන, ආශ්වාදයට අදාළ සිතුවිලි, චිත්තානුපස්සනාවෙන් දකින්න පිංවත් ඔබට පුළුවන්.
ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ වරක් භික්ෂූන් වහන්සේලාට අසුභ භාවනාව දේශනාකොට, සති දෙකක කාලයක් හුදකලාව, පිරිසෙන් වෙන්වී ගත කිරීමට විවේකී ආරාමයකට වඩිනවා, සති දෙක අවසන් කොට පෙරලා ගමට වැඩිය බුදුරජාණන් වහන්සේට ආනන්ද ස්වාමින් වහන්සේ ප්රකාශ කරනවා භාග්යවතුන් වහන්සේගෙන් අසුභ භාවනාව ගැන කමටහන් ලබාගත් ස්වාමින් වහන්සේලා අන්තවාදී ලෙස අසුභ භාවනාව වැඞීම නිසා අන්තවාදී කලකිරීමක් ජීවිතය ගැන ඇතිකොටගෙන, දිවි නසාගත්තාය කියලා. මේ කනගාටුදායක සිද්ධියේ ඇත්ත දැනගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉතිරි ස්වාමින් වහන්සේලා රැස්කොට, අවවාද වශයෙන් දේශනා කළේ විතර්ක වැඩි, විදර්ශනාවේත් ආශ්වාදය සොයන, අධි වීර්ය පසුපස හඹාගෙන යන, ස්වාමින් වහන්සේලාට ආනාපානසති භාවනාව ප්රගුණ කරන්නය කියලා. ආනාපානසති භාවනාව තුළින් අපි ලබන තාවකාලික කාමයන්ගේ යටපත් කිරීම පිංවත් ඔබව ශක්තිමත් ආකාරයට කායානුපස්සනාවට යොමු කරනවා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා අර්ථවත්ව කෙලෙස්වලින් සැහැල්ලූ වූ ජීවිතයක් යනු අවිද්යාව නිරෝධය කළ පංචස්කන්ධයක ධර්මානුකූල ඵලයයි කියලා. වර්තමාන පින්වත් ගිහි සමාජය මොන තරම් සැහැල්ලූ දේවල් සොයනවාද, සැහැල්ලූ ආහාර සැහැල්ලූ ඇඳුම් පැළඳුම්, සැහැල්ලූ ව්යායාම, මේ සෑම සැහැල්ලූවක්ම අපි අත්විඳින්නේ අවිද්යාවෙන් පෝෂණය වූ පංචඋපාදානස්කන්ධයන් හැටියටමයි. කවදා ද අපි අවිද්යාව නිරෝධය වූ සුන්දරත්වයන්, අසුන්දරත්වයත්, දෙකින්ම මිදුනා වූ හේතුඵල ධර්මයක් වූ පංචස්කන්ධයක අවසාන ජීවිතය දරාගන්නේ.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සැහැල්ලූව ගැන අපිට අවවාද කළත්, අපි සොයන්නේ බරක්මයි. අධ්යාපනය, විවාහය, දරු සම්පත්, වස්තුව, දේපළ, සමාජය ඇතෙක් බරට, බරමයි සොයන්නේ. ඊයේ උදෑසන භික්ෂුව, මුණගැසෙන්න පැමිණි. තරුණ මහත්මයෙක්, ටිකක් වෙනස් ප්රශ්නයක් ඇසුවා, එම තරුණ මහතාගේ ප්රශ්නය වුණේ තම පෙම්වතිය තමන්ට පිටුපාලා, වෙනත් තරුණයෙක් සමග හාදවෙලා. මට පිටුපෑව මගේ පෙම්වතිය අමතක කොට දමන්න, පෙම්වතිය කායානුපස්සනාවෙන් දකින්නේ කොහොමද කියලා.
තමන්ගේ පෙම්වතා, පෙම්වතිය, තමන්ව ප්රතික්ෂේප කළහම, පළිගන්න, හදන සමාජයක මේ තරුණ මහතා, පළිගැනීම ශෝකවීම, විනාශවීම, වෙනුවට, කායානුපස්සනාවෙන් තමා හැරගිය පෙම්වතිය දැකීමට පෙළඹීම, සතුටට කාරණයක්. මේ තරුණ මහතා ප්රකාශ කලා ‘දිවයින ඉරිදා’ සංග්රහයේ පළවෙන ලිපි පෙළ කියවලයි, පළිගැනීම වෙනුවට, කායානුපස්සනාව තෝරා ගැනීමට යොමුවුණේ කියලා.
අතීතයේ කාමච්ඡන්දයන්ගෙන් ප්රමාදභාවයට පත්වීම, නිසා තම රන් භාණ්ඩ සොරකම් කොටගෙන පළාගිය වෙසඟනක්, සොයමින් සිටි කුමාරවරු පිරිසකට, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා කුමාරවරුනි අනුන්ව සොයා ඇති ඵලය කුමක්ද, කරුණාකර ඔබ ඔබව සොයන්න කියලා. ඔබ ඔබව සොයන්න කියලා කියන්නේ ඔබ තුළ සකස්වෙන කාය, වේදනා, චිත්ත, ධම්ම, කියන ධර්මතාවයන් දෙස, සතියෙන් බලන්නය කියන කාරණයයි.
සිත විවේකයට හුඟාක් අකමැතියි, නිරතුරුවම සිත කැමති විතර්කවලට, පින්වත් ඔබ, සිතේ කාම විතර්කයන් හඳුනාගෙන, කාම විතර්කයන්ගෙන් බැහැර වුණොත් ඔන්න ද්වේශ විතර්කයන්, සිත ආක්රමණය කරනවා. ඇලීම්, ගැටීම් දෙක අතර සිත නිරතුරුව දෝලනය වෙනවා. පින්වත් ඔබ දක්ෂකම්, ඔබ තුළ සකස්වෙන ඇලෙන සිතක්, ගැටෙන සිතක්, අනිත්ය වූ හේතුඵල ධර්මයක්ය කියලා දකින්න ඒ මොහොතේ ඔබ සිටින්නේ උපේක්ෂාව තුළයි. මේ උපේක්ෂාවයි, අපි ආදරය කළත් අපි පළිගත්තත්, මේ ධර්මතාවයන් දෙකම, සතර සතිපට්ඨානය තුළින්, අනිත්ය වූ ධර්මතාවයන් බව තේරුම්කොට දෙන්නේ.
අපි තරුණ කාලයේදී අපි තුළ සකස් වුණ තරුණ සිතුවිලිවලට හරිම කැමතියි. ඒ සිතුවිලිවල බැසගෙනයි අපි ජීවත් වුණේ, හොඳ නරක, හරි වැරදි, ආශ්වාදයෙන් වැසිලයි තිබුණේ. තාරුණ්යයට පමණක් අදාළ ඉහත ධර්මතාවයට බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නේ කාමයේ ආශ්වාදය, රූපයේ ආශ්වාදය කියලයි. නමුත් මේ තාරුණ්යයේ ආශ්වාදය කෙටිය කියන යථාර්ථය වැඩිහිටි අපි, හැමෝම දැන් අත්දැකීමෙන්ම දන්නවා. අපි තරුණ ජීවිතවලදී ලැබූ සෑම ආශ්වාදයක්ම හිස් දෙයක්මයි. පින්වත් වැඩිහිටි ඔබට පුළුවන් නම්, ඔබම අතීතයේ අත්විඳි, ඒ තාරුණ්යයේ ආශ්වාදයේ හිස්භාවය, අනිත්යභාවය, දකින්න අනිත්ය තාරුණ්යය කෙරෙහි තෘෂ්ණාව බැහැරකොට ගන්න, පින්වත් ඔබ නැවත කවදාකවත්, අනාගත තාරුණ්යයකට අදාළ පංචඋපාදානස්කන්ධයක් ප්රාර්ථනා කරන්නේ නැහැ. එය මනුෂ්ය ලෝකය කෙරෙහි උපාදානයෙන් බැහැර වෙන්න පින්වත් ඔබට හොඳ කමටහනක් වෙනවා.
අපි අන්ධභාවයට පත්වුණොත්, බිහිරිභාවයට පත්වුණොත් අපිට කවදාකවත් උතුම් භව නිරෝධය දෙසට ගමන් කරන්න බැහැ. පෙර මහා පිනකට අපිට ලැබුණ ඇස් දෙක, කන් දෙක, අපි ආරක්ෂා කොටගන්න දක්ෂ වෙන්න ඕනේ. වර්තමානයේ හොඳින් පෙනෙන ඇස් දෙකමයි අනාගත භව ගමනේදී අපිව, අන්ධභාවයන්ට පත්කරන්නේ, වර්තමානයේ හොඳින් ඇසෙන කන් දෙකක්මයි, අනාගත භව ගමනේදී අපිව බිහිරිභාවයන්ට පත්කරන්නේ. එම නිසා වර්තමානයේ අපි ඇසේ පස්සයෙන්, කනේ පස්සය හේතුවෙන්, අකුසල් රැස්කොට නොගන්න දක්ෂ වෙන්න ඕනේ. පින්වත් ඔබ, සිල්වත්ව ජීවත් වෙන ස්වාමින් වහන්සේලාව දැකලා ඇසුරු කරලා, උන්වහන්සේගෙන් යහපතක්, ඔබේ ජීවිතවලට ලබලා, උන්වහන්සේලාව ද්වේශයෙන් විවේචනය කරනවා නම් වර්තමානයේ උන්වහන්සේලාව දකින දෑස්, අනාගත භව ගමනේදී අන්ධභාවයන්ට පත්වෙන්න පුළුවන්. සංඝයා කියන ශාන්ත රූපයන් නැවත නොදකින්නම ධර්මානු ධර්ම ප්රතිපදාවේ නිවැරැදිව ගමන් කරන, ස්වාමින් වහන්සේලාගෙන්, විදර්ශනාවට අදාළව උතුම් සද්ධර්මය ශ්රවණය කරලා, මහා සංඝරත්නයේ සාමීචිපටිපන්න ගුණයේ ආශ්චර්ය ජීවිතවලට ලබලා, අපි බොරුවෙන් එවැනි ස්වාමින් වහන්සේලාගේ ධර්මය විවේචනය කරනවා නම්, වර්තමානයේ හොඳින් සද්ධර්මය ශ්රවණය කරන කන් දෙක, අනාගත භව ගමනේ සද්ධර්මයක් ශ්රවණය කරන්න බැරිවෙන්නට, බිහිරි වෙන්න පුළුවන්. දෑස් අන්ධ වුණා කියන්නේ කන් බිහිරි වුණා කියන්නේ, මුළු නිවන් මාර්ගයම, අපිට අහිමි වුණා කියන කාරණයයි.
වර්තමානයේ පින්වත් ඔබ, විදර්ශනාමය සද්ධර්මය ශ්රවණය කරලා ගෞරවණීය ස්වාමින් වහන්සේලාව, ඇසෙන් දැකලා, උන්වහන්සේලාව බොරුවෙන්, ද්වේශයෙන්, විවේචනය කිරීමේ අකුසල්, අනාගත භව ගමනේ අන්ධ, බිහිරි, ගොළුභාවයන්ට අපිව පටිච්චසමුප්පන්නව පත්කොට, තෙරුවන් සරණ අපිට අහිමි කර දමන්න පුළුවන්. ආශ්වාදය මුල්කොටගෙන, ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කරන පින්වතුන්ලා අතින් ඉහත අනතුරු වෙන්න තිබෙන අවස්ථා හුඟාක් වැඩියි. වර්තමානයේ පින්වත් ගිහි පින්වතුන්ලා මහා සංඝරත්නය කියන පොදු අර්ථයෙන් බැහැරට ගොස් ගෞරවණීය ස්වාමින් වහන්සේලාව තම තමන්ගේ පෞද්ගලික මතවාදයන්ට අදාළව, වෙන්, වෙන්ව, අයිතිකොටගෙන සිටින නිසා ස්වාමින් වහන්සේලාව මමත්වයේ දැඩිභාවයෙන් පරිහරණය කරන නිසා එක් පාර්ශ්වයක් අනෙක් පාර්ශවයන්ට කෙරෙන සැකකිරීම් විවේචනයන් වැඩියි.
ධර්ම දානය පිණිස හැකිතාක් Share කරන්න…
තෙරුවන් සරණයි
සියළුම ලිපි සඳහා පිවිසෙන්න: www.maharahathunwadimagaosse.org
අමාදහර 